Analiza mapy

Dalsza analiza mapy fizycznej globu prowadzi do spostrzeżenia, że kontynenty są rozmieszczone na powierzchni Ziemi nierównomiernie i są całkowicie lub przy­najmniej w znacznej części otoczone oceanami. Pod względem geologicznym cha­rakter kontynentalny mają także największe wyspy na oceanach (Grenlandia, Ma­dagaskar).Powierzchnia obszarów zbudowanych ze skorupy kontynentalnej nie jest jed­nakowa. Zajmują one (ich części lądowe) od ponad 50 min km2 (Eurazja) do mniej niż 2 min km2 (Madagaskar). Wśród obszarów oceanicznych wielkością wyróżnia się Ocean Spokojny, zajmując powierzchnię większą niż wszystkie obszary lądowe łącznie.Rozmieszczenie bloków kontynentalnych i obszarów oceanicznych, a także ich pochodzenie, pozostawały przez długi czas niewyjaśnione. Odpowiedź przyniosła do­piero „rewolucja naukowa” w geologii, którą okazała się rozwijana od polowy lat 60. XX w. koncepcja tektoniki płyt litosfery czynnych, określana także mianem tektoniki globalnej. Obecnie wiadomo, że główne rysy ukształtowania powierzchni Ziemi na­wiązują ściśle do zróżnicowania litosfery na ponad dwadzieścia płyt o różnej wielko­ści (ryć. 2.2). Część z nich obejmuje zarówno skorupę kontynentalną, jak i oceanicz­ną, część zbudowana jest wyłącznie ze skorupy oceanicznej (m.in. płyta pacyficzna, fi­lipińska, Nazwą). Niektóre kontynenty są położone w całości w obrębie jednej płyty (np. płyta południowoamerykańska), podczas gdy Eurazja tworzona jest przez kilka płyt przylegających do siebie. Najważniejszą cechą płyt litosferycznych jest ich ruch względem siebie, odbywający się w tempie do kilkunastu centymetrów na rok i gene­rowany przez termiczne prądy konwekcyjne w płaszczu Ziemi.

Comments are closed.

Advertisement
Kategorie
Grudzień 2017
P W Ś C P S N
« cze    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
  • Sjenity

    4 lata ago
    Sjenity tworzą wtrącenia i brzeżne facje większych masywów granitoidowych, np. w masywach przedkambryjskich płyty ukraińsko-wołyńskiej. Mogą też towarzyszyć gabrom lub tworzyć intruzje. Możliwe jest ich powstanie jako produktu frakcyjnej dyferencjacji magmy bazaltowej, lub sylifikacji magmy granitowej wskutek asymilacji skał uboższych w SiOg. Mikrosjenity są drobnoziarnistymi odpowiednikami…
  • Zieleńce i łupki

    4 lata ago
    Zieleńce i łupki zieleńcowe są najbardziej typowymi przedstawicielami facji zieleńcowej, a także jednymi z najbardziej rozpowszechnionych skał serii metamorficznych tej facji, zwłaszcza powstałych w pa-leozoicznych obszarach geosynklinalnych. Powstały wskutek przeobrażenia bazaltów i ich tufów oraz intruzji diabazowych utworzonych jako produkty wulkanizmu podmorskiego. Często towarzyszą łupkom krystalicznym…
  • Strefy uskoków

    4 lata ago
    Prawdopodobnie znaczną rolę w kształtowaniu rzeźby kontynentów odgrywają duże strefy uskoków przesiewczych, występujące zarówno w strefach orogenicznych, jak i terygenicznych. Ich rzeźbotwórcza rola nie została jeszcze do końca wyjaśnio­na, można jednak podejrzewać, że odegrały one znaczną rolę w wypiętrzaniu na znaczne wysokości bloków litosferycznych w jatrogennie…
  • Minerały ciemne

    4 lata ago
    Najpospolitszym minerałem ciemnym jest biotyt, którego zawartość wynosi kilka procent, może jednak przekraczać nawet 20%. Tworzy makroskopowo widoczne blaszki ciemne, prawie czarne, brunatne, rzadziej zielone. Barwa zielona może być wynikiem chlorytyzacji. Niekiedy jest zrośnięty z muskowitem. Biotyt często zawiera wrostki cyrkonu z charakterystycznymi obwódkami pleochroicznymi, magnetytu,…
  • Klasa fojaitu i fonolitu

    4 lata ago
    Są to skały niedosycone krzemionką, obok skaleni alkalicznych pojawiają się w nich skaleniowce. Fojaity normalnie zawierają nefelin i stąd wywodzi się zwyczajowe określenie tych odmian jako sjenity nefelinowe. Są najpospolitsze w przyrodzie ze wszystkich fojaitów. Nefelin nader rzadko tworzy z nich większe kryształy idioformiczne, najczęściej jednak…