Analiza mapy

Dalsza analiza mapy fizycznej globu prowadzi do spostrzeżenia, że kontynenty są rozmieszczone na powierzchni Ziemi nierównomiernie i są całkowicie lub przy­najmniej w znacznej części otoczone oceanami. Pod względem geologicznym cha­rakter kontynentalny mają także największe wyspy na oceanach (Grenlandia, Ma­dagaskar).Powierzchnia obszarów zbudowanych ze skorupy kontynentalnej nie jest jed­nakowa. Zajmują one (ich części lądowe) od ponad 50 min km2 (Eurazja) do mniej niż 2 min km2 (Madagaskar). Wśród obszarów oceanicznych wielkością wyróżnia się Ocean Spokojny, zajmując powierzchnię większą niż wszystkie obszary lądowe łącznie.Rozmieszczenie bloków kontynentalnych i obszarów oceanicznych, a także ich pochodzenie, pozostawały przez długi czas niewyjaśnione. Odpowiedź przyniosła do­piero „rewolucja naukowa” w geologii, którą okazała się rozwijana od polowy lat 60. XX w. koncepcja tektoniki płyt litosfery czynnych, określana także mianem tektoniki globalnej. Obecnie wiadomo, że główne rysy ukształtowania powierzchni Ziemi na­wiązują ściśle do zróżnicowania litosfery na ponad dwadzieścia płyt o różnej wielko­ści (ryć. 2.2). Część z nich obejmuje zarówno skorupę kontynentalną, jak i oceanicz­ną, część zbudowana jest wyłącznie ze skorupy oceanicznej (m.in. płyta pacyficzna, fi­lipińska, Nazwą). Niektóre kontynenty są położone w całości w obrębie jednej płyty (np. płyta południowoamerykańska), podczas gdy Eurazja tworzona jest przez kilka płyt przylegających do siebie. Najważniejszą cechą płyt litosferycznych jest ich ruch względem siebie, odbywający się w tempie do kilkunastu centymetrów na rok i gene­rowany przez termiczne prądy konwekcyjne w płaszczu Ziemi.

Comments are closed.

Advertisement
Kategorie
Kwiecień 2018
P W Ś C P S N
« cze    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  
  • S tektoniki

    4 lata ago
    Diagramy S-tektonitów charakteryzują się tym, że obecna jest na nich tylko jedna para maksimów. Przykładu dostarczają ziarna kwarcu w kwarcycie metamorficznym. Ich osie optyczne są ułożone prostopadle do płaszczyzny złupkowacenia. Czym gęściej na diagramie są zgrupowane wychodnie tych osi, tj. pola poszczególnych maksimów są mniejsze, tym…
  • Łupki talkowe

    4 lata ago
    Badania orientacji porfiroblastów albitu wykazują, że skrystalizowały one w trakcie deformowania i przeobrażenia skały pierwotnej. Łupki talkowe wyróżniają się zasobnością w talk, któremu towarzyszą: aktynolit, chloryt, minerały grupy serpentynu lub magnezyt i dolomit. Ułożenie warstewek i łusek talku uwidacznia teksturę równoległą, jakkolwiek towarzyszący magnezyt jest na…
  • Strefy uskoków

    4 lata ago
    Prawdopodobnie znaczną rolę w kształtowaniu rzeźby kontynentów odgrywają duże strefy uskoków przesiewczych, występujące zarówno w strefach orogenicznych, jak i terygenicznych. Ich rzeźbotwórcza rola nie została jeszcze do końca wyjaśnio­na, można jednak podejrzewać, że odegrały one znaczną rolę w wypiętrzaniu na znaczne wysokości bloków litosferycznych w jatrogennie…
  • Mikrostruktury i mikrotekstury

    4 lata ago
    Skały metamorficzne są bardzo zróżnicowane w obrazie mikroskopowym pod względem wielkości i kształtu składników mineralnych. Na ogół wielkość ziarn niektórych minerałów zawartych w skale zmetamorfizowanej wzrasta wraz z nasileniem się procesów metamorficznych. Wyróżnia się strukturę krystalo-blastową jako charakterystyczną dla omawianych skał. Nazwa ta pochodzi od starogreckiego…
  • Aplity

    4 lata ago
    Aplity są drobnoziarnistymi skałami żyłowymi odpowiadającymi składem silnie leukokratycznym, najzasobniejszym w SiO2 odmianom granitoidów. Zwykle zawierają ponad 70% wag. SiO2 i często ponad 10% wag. alkaliów. Zasobne są w niektóre pierwiastki śladowe. Od innych skał różni je jaśniejsza barwa, cukrowaty wygląd oraz drobnoziarnistość. Pod mikroskopem wykazują…