Aplity

Aplity są drobnoziarnistymi skałami żyłowymi odpowiadającymi składem silnie leukokratycznym, najzasobniejszym w SiO2 odmianom granitoidów. Zwykle zawierają ponad 70% wag. SiO2 i często ponad 10% wag. alkaliów. Zasobne są w niektóre pierwiastki śladowe. Od innych skał różni je jaśniejsza barwa, cukrowaty wygląd oraz drobnoziarnistość. Pod mikroskopem wykazują strukturę panksenomorfłczną. Tekstura bezładna. Stanowią żyły powiązane z masywami grani toidowymi. Bardzo drobnoziarniste leukokratyczne odmiany granitów występujące w większych masach bywają określane mianem granitów aplitowych. Aplity są traktowane jako końcowe ogniwo normalnego szeregu dyferencjacji magmy: gabro-dioryt-granodioryt-granit-aplit. Pegmatyty są -skałami żyłowymi odróżniającymi się od otoczenia wielkimi rozmiarami ziarn, np. skalenie alkaliczne tworzą w nich osobniki dochodzące do 40 m3, a spodumen kryształy o długości do 16 m. Zawierają koncentracje wielu pierwiastków słabiej rozpowszechnionych łącznie z ich fazami krystalicznymi, np. zasobne bywają w minerały litu (lepidolit i in.), rubidu i cezu (zawartość Rb w lepidolicie dochodzi do 4,9, a Cs do 1,9% wag.), berylu (beryl, chryzoberyl, fenakit i in.), strontu (apatyt strontowy), skandu (thortveityt), ziem rzadkich, cyrkonu, hafnu, niobu i tantalu, manganu, boru (turmaliny, aksynit, datolit i in.), germanu, cyny, fosforu, fluoru, a także uranu i toru.

Comments are closed.

Advertisement
Kategorie
Luty 2019
P W Ś C P S N
« cze    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728  
  • Tekstury warstwowe

    5 lat ago
    Ani działanie ciśnienia statycznego, ani też działanie stressu nie może spowodować powstania tekstur zorientowanych w skałach metamorficznych, jeśli deformacja nie zachodzi w czasie ruchu, który powoduje przesuwanie się elementów skały względem siebie. Obserwacja tych zjawisk umożliwia ustalenie stosunku czasowego deformacji do rekrystalizacji, które określa się terminami…
  • Skaleń

    5 lat ago
    Skaleń potasowy, główny minerał sjenitów, występuje w postaci ortoklazu lub mikroklinu, albo też jako składnik pertytów. Z plagioklazów najczęstszy jest oligoklaz lub andezyn. Minerały ciemne reprezentuje hornblenda zielona lub biotyt, rzadziej piroksen. Spośród minerałów akcesorycznych spotyka się cyrkon, apatyt, tytanit, korund, a z minerałów wtórnych —chloryty…
  • Facja zieleńcowa

    5 lat ago
    Dla skał facji zieleńcowej oraz facji glaukofanowej najbardziej charakterystyczne są struktury lepidoblastowe lub granolepfdoblastowe. Tekstura tych skał, często mających foliację i laminację, jest łupkowa, przy czym warstewki bywają falisto powyginane. W obrazie mikroskopowym często wykazują strukturą porfiroblastową spowodowaną np. w zieleńcach występowaniem większych porfiroblastów albitu na…
  • Sulfobolity

    5 lat ago
    Sulfobolity, tj. skały siarczkowe, są produktami krystalizacji magmy siarczkowej, która oddziela je od magmy pierwotnej wskutek likwacji. Proces ten następuje w trakcie krystalizacji skał ultrazasadowych. Do pełnego jego rozwoju dochodzi podczas krystalizacji norytów i gabr. Cięższa magma siarczkowa kroplami opada na dno zbiorników magmowych i po…
  • Zieleńce i łupki

    5 lat ago
    Zieleńce i łupki zieleńcowe są najbardziej typowymi przedstawicielami facji zieleńcowej, a także jednymi z najbardziej rozpowszechnionych skał serii metamorficznych tej facji, zwłaszcza powstałych w pa-leozoicznych obszarach geosynklinalnych. Powstały wskutek przeobrażenia bazaltów i ich tufów oraz intruzji diabazowych utworzonych jako produkty wulkanizmu podmorskiego. Często towarzyszą łupkom krystalicznym…