Archive for the ‘skały’ Category

Facja zieleńcowa

Dla skał facji zieleńcowej oraz facji glaukofanowej najbardziej charakterystyczne są struktury lepidoblastowe lub granolepfdoblastowe. Tekstura tych skał, często mających foliację i laminację, jest łupkowa, przy czym warstewki bywają falisto powyginane. W obrazie mikroskopowym często wykazują strukturą porfiroblastową spowodowaną np. w zieleńcach występowaniem większych porfiroblastów albitu na tle drobnej grano-lepidoblastowej masy skalnej. Skały facji amfibolitowych zależnie od składu mineralnego wyróżniają się strukturami granoblastowymi (przewaga kwarcu, skaleni), lepidoblastowymi lub nematoblastowymi. Gnejsy na ogół wykazują struktury grano-lub porfiroblastowe oraz swoiste struktury gnejsowe. W niektórych gnejsach spotyka się makroskopowo zauważalne większe porfiroblasty, najczęściej skaleni, których istnienie warunkuje wyróżnienie struktury porfiroblastowej. Są to gnejsy oczkowe. Marmury i kwarcyty mają strukturę granoblastową. W marmurach powszechnie spotyka się translacyjne zbliźniaczenia kalcytu czy dolomitu oraz strukturę mozaikową, która jest wytworzona wskutek stykania się granoblastów o zarysach poligonalnych. W budowie kwarcytów mogą uczestniczyć zazębiające się krystaloblasty kwarcu. Jest to struktura kwarcytowa, suturowa lub ząbkowana.

Facje metamorfizmu termicznego

Utwory metamorfizmu termicznego (kontaktowego) powstają -Wówczas gdygradient geotermiczny jest większy od 70°C/km. W szerokim zakresie temperatur dochodzących do 800—900°C, tworzą się skały facji hornfelsowych. Do utworów tych zaliczamy również czerwono spieczone w strefach kontaktowych skały ilaste, łupki plamiste i łupki gruzełkowe, tj. skały dość silnie odwodnione, ze znaczną ilością naruszonych termicznie minerałów i zapoczątkowaną rekrystalizację produktów przeobrażeń termicznych. Zmiany te są bardziej zaawansowane w łupkach gruzełkowych zawierających już porfiroblasty mik, skaleni i ciastolina. Facja albitowo-epidotowo-hornfelsowa jest charakterystyczna dla najdalszej części aureoli kontaktu. Jej utwory cechuje bogactwo reliktów skał pierwotnych. Bliżej strefy kontaktowej jest rozwinięta iacja hornblendowo-hornfelsowa ze skałami zawierającymi miki (biotyt, niuskowit), skalenie, ainfibole, grossular, wezuwian, wollastonit, diopsyd, forsteryt, kalcyt, dolomit, brucyt oraz spinel. W facji tej jest dużo odmian minerałów, których powstanie wiąże się ze zróżnicowaniem składu chemicznego skał pierwotnych i różną temperaturą i ciśnieniem. Najbliżej kontaktu występują skały facji piroksenowo-hornfelsowej.

Skaleń

Skaleń potasowy, główny minerał sjenitów, występuje w postaci ortoklazu lub mikroklinu, albo też jako składnik pertytów. Z plagioklazów najczęstszy jest oligoklaz lub andezyn. Minerały ciemne reprezentuje hornblenda zielona lub biotyt, rzadziej piroksen. Spośród minerałów akcesorycznych spotyka się cyrkon, apatyt, tytanit, korund, a z minerałów wtórnych —chloryty i epidot. Sjenity zwyczajne zawierają plagioklaz, np. oligoklaz, natomiast w sjenitach alkalicznych obecny jest albit, który w niektórych odmianach przeważa nad skaleniem potasowym. W sjenitach peralkalicznych obecne są tylko skalenie alkaliczne oraz amfibole lub pirokseny alkaliczne. Przykładem takiej skały jest umptekit występujący na półwyspie Kola, Zawiera mikropertyt, arfvedsonit i egiryn. Reprezentantami skał pośrednich między sjenitami alkalicznymi i peralkalicznymi są: pułaskit, który obok egirynu i arfwedsonitu niekiedy zawiera biotyt, barkevikit i diopsyd, oraz nordmarkit z egirynem itp. Struktura i tekstura sjenitów jest podobna do granitów. Przeważnie jest to struktura hipautomorficzna, a tekstura bezładna, rzadziej równoległa. Spotyka się też odmiany porfirowate.

Zieleńce i łupki

Zieleńce i łupki zieleńcowe są najbardziej typowymi przedstawicielami facji zieleńcowej, a także jednymi z najbardziej rozpowszechnionych skał serii metamorficznych tej facji, zwłaszcza powstałych w pa-leozoicznych obszarach geosynklinalnych. Powstały wskutek przeobrażenia bazaltów i ich tufów oraz intruzji diabazowych utworzonych jako produkty wulkanizmu podmorskiego. Często towarzyszą łupkom krystalicznym zasobnym w mangan, które zawierają magnetyt, hematyt, spessartyn i piedmontyt, tj. manganowe odmiany granatu i epidotu. Głównymi składnikami zieleńców są: albit, epidot i chloryt, niekiedy także aktynolit. Jako minerały poboczne występują: magnetyt, tytanit, apatyt, kwarc oraz biotyt, częste są w nich węglany. Ich skład chemiczny zbliżony jest do bazaltów, diabazów lub spilitów. Zieleńce i łupki zieleńcowe są barwy zielonej przeważnie są ciemnozielone z odcieniem fioletowym lub niebieskawym. Wietrzejąc uzyskują barwę brunatną. Teksturę mają łupkową, a w przypadku łupków zieleńcowych wyraźnie zaznaczoną foliację. W zieleńcach zdarzają się grube ławice o budowie zbitej. Dostrzega się w nich niekiedy mikroskopowo widoczne relikty skał wylewnych, np. ślady tekstury migdałowcowej. Mikrostrukturę mają porfiroblastową, z większymi ziarnami postrzępionych aibitów na tle łuseczkowej masy chlorytowo-epidotowej z albitem i aktynolitem.

Advertisement
Kategorie
Kwiecień 2018
P W Ś C P S N
« cze    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  
  • Strefy uskoków

    4 lata ago
    Prawdopodobnie znaczną rolę w kształtowaniu rzeźby kontynentów odgrywają duże strefy uskoków przesiewczych, występujące zarówno w strefach orogenicznych, jak i terygenicznych. Ich rzeźbotwórcza rola nie została jeszcze do końca wyjaśnio­na, można jednak podejrzewać, że odegrały one znaczną rolę w wypiętrzaniu na znaczne wysokości bloków litosferycznych w jatrogennie…
  • Analiza mapy

    4 lata ago
    Dalsza analiza mapy fizycznej globu prowadzi do spostrzeżenia, że kontynenty są rozmieszczone na powierzchni Ziemi nierównomiernie i są całkowicie lub przy­najmniej w znacznej części otoczone oceanami. Pod względem geologicznym cha­rakter kontynentalny mają także największe wyspy na oceanach (Grenlandia, Ma­dagaskar).Powierzchnia obszarów zbudowanych ze skorupy kontynentalnej nie jest…
  • Amfibolity

    4 lata ago
    Amfibolity są drobno- lub średnioziarniste, rzadko zawierają większe ziarna. Szarozielone lub niemal czarne, teksturę mają łupkową lub bezładną. Odmiany powstałe wskutek bardziej zaawansowanego metamorfizmu, stanowiącego przejścia do skał facji granulitowej, zawierają niekiedy duże izometryczne ziarna ciemnoczerwonego granatu. Ich mikrostruktura bywa rozmaita: nemato-, grano-, dia-, a czasem…
  • Mikrogranity

    4 lata ago
    Mikrogranity, mikroadamellity, mikrogranodioryty i mikrotonality są skałami skrystalizowanymi płycej w skorupie ziemskiej. Często są tez produktami późniejszych etapów tej krystalizacji, a w związku z tym bywają zasobniejsze w granaty, turmalin, topaz i inne minerały tworzące się z magmy resztkowej. Skład chemiczny nie różni się zbytnio od…
  • Rodzaje gór w kontekście tektoniki płyt

    4 lata ago
    Rozmieszczenie obszarów górskich na Ziemi nawiązuje bezpośrednio do układu płyt litosfery, a w szczególności do przebiegu granic między poszczególnymi płytami oraz stref rozłamowych w obrębie płyt, noszących nazwę ryftów śród kontynentalnych W zależności od charakteru procesów tektonicznych zachodzących w tych strefach, budowa wewnętrzna (struktura) górotworów jest…