Archive for the ‘skały’ Category

Facja zieleńcowa

Dla skał facji zieleńcowej oraz facji glaukofanowej najbardziej charakterystyczne są struktury lepidoblastowe lub granolepfdoblastowe. Tekstura tych skał, często mających foliację i laminację, jest łupkowa, przy czym warstewki bywają falisto powyginane. W obrazie mikroskopowym często wykazują strukturą porfiroblastową spowodowaną np. w zieleńcach występowaniem większych porfiroblastów albitu na tle drobnej grano-lepidoblastowej masy skalnej. Skały facji amfibolitowych zależnie od składu mineralnego wyróżniają się strukturami granoblastowymi (przewaga kwarcu, skaleni), lepidoblastowymi lub nematoblastowymi. Gnejsy na ogół wykazują struktury grano-lub porfiroblastowe oraz swoiste struktury gnejsowe. W niektórych gnejsach spotyka się makroskopowo zauważalne większe porfiroblasty, najczęściej skaleni, których istnienie warunkuje wyróżnienie struktury porfiroblastowej. Są to gnejsy oczkowe. Marmury i kwarcyty mają strukturę granoblastową. W marmurach powszechnie spotyka się translacyjne zbliźniaczenia kalcytu czy dolomitu oraz strukturę mozaikową, która jest wytworzona wskutek stykania się granoblastów o zarysach poligonalnych. W budowie kwarcytów mogą uczestniczyć zazębiające się krystaloblasty kwarcu. Jest to struktura kwarcytowa, suturowa lub ząbkowana.

Facje metamorfizmu termicznego

Utwory metamorfizmu termicznego (kontaktowego) powstają -Wówczas gdygradient geotermiczny jest większy od 70°C/km. W szerokim zakresie temperatur dochodzących do 800—900°C, tworzą się skały facji hornfelsowych. Do utworów tych zaliczamy również czerwono spieczone w strefach kontaktowych skały ilaste, łupki plamiste i łupki gruzełkowe, tj. skały dość silnie odwodnione, ze znaczną ilością naruszonych termicznie minerałów i zapoczątkowaną rekrystalizację produktów przeobrażeń termicznych. Zmiany te są bardziej zaawansowane w łupkach gruzełkowych zawierających już porfiroblasty mik, skaleni i ciastolina. Facja albitowo-epidotowo-hornfelsowa jest charakterystyczna dla najdalszej części aureoli kontaktu. Jej utwory cechuje bogactwo reliktów skał pierwotnych. Bliżej strefy kontaktowej jest rozwinięta iacja hornblendowo-hornfelsowa ze skałami zawierającymi miki (biotyt, niuskowit), skalenie, ainfibole, grossular, wezuwian, wollastonit, diopsyd, forsteryt, kalcyt, dolomit, brucyt oraz spinel. W facji tej jest dużo odmian minerałów, których powstanie wiąże się ze zróżnicowaniem składu chemicznego skał pierwotnych i różną temperaturą i ciśnieniem. Najbliżej kontaktu występują skały facji piroksenowo-hornfelsowej.

Skaleń

Skaleń potasowy, główny minerał sjenitów, występuje w postaci ortoklazu lub mikroklinu, albo też jako składnik pertytów. Z plagioklazów najczęstszy jest oligoklaz lub andezyn. Minerały ciemne reprezentuje hornblenda zielona lub biotyt, rzadziej piroksen. Spośród minerałów akcesorycznych spotyka się cyrkon, apatyt, tytanit, korund, a z minerałów wtórnych —chloryty i epidot. Sjenity zwyczajne zawierają plagioklaz, np. oligoklaz, natomiast w sjenitach alkalicznych obecny jest albit, który w niektórych odmianach przeważa nad skaleniem potasowym. W sjenitach peralkalicznych obecne są tylko skalenie alkaliczne oraz amfibole lub pirokseny alkaliczne. Przykładem takiej skały jest umptekit występujący na półwyspie Kola, Zawiera mikropertyt, arfvedsonit i egiryn. Reprezentantami skał pośrednich między sjenitami alkalicznymi i peralkalicznymi są: pułaskit, który obok egirynu i arfwedsonitu niekiedy zawiera biotyt, barkevikit i diopsyd, oraz nordmarkit z egirynem itp. Struktura i tekstura sjenitów jest podobna do granitów. Przeważnie jest to struktura hipautomorficzna, a tekstura bezładna, rzadziej równoległa. Spotyka się też odmiany porfirowate.

Zieleńce i łupki

Zieleńce i łupki zieleńcowe są najbardziej typowymi przedstawicielami facji zieleńcowej, a także jednymi z najbardziej rozpowszechnionych skał serii metamorficznych tej facji, zwłaszcza powstałych w pa-leozoicznych obszarach geosynklinalnych. Powstały wskutek przeobrażenia bazaltów i ich tufów oraz intruzji diabazowych utworzonych jako produkty wulkanizmu podmorskiego. Często towarzyszą łupkom krystalicznym zasobnym w mangan, które zawierają magnetyt, hematyt, spessartyn i piedmontyt, tj. manganowe odmiany granatu i epidotu. Głównymi składnikami zieleńców są: albit, epidot i chloryt, niekiedy także aktynolit. Jako minerały poboczne występują: magnetyt, tytanit, apatyt, kwarc oraz biotyt, częste są w nich węglany. Ich skład chemiczny zbliżony jest do bazaltów, diabazów lub spilitów. Zieleńce i łupki zieleńcowe są barwy zielonej przeważnie są ciemnozielone z odcieniem fioletowym lub niebieskawym. Wietrzejąc uzyskują barwę brunatną. Teksturę mają łupkową, a w przypadku łupków zieleńcowych wyraźnie zaznaczoną foliację. W zieleńcach zdarzają się grube ławice o budowie zbitej. Dostrzega się w nich niekiedy mikroskopowo widoczne relikty skał wylewnych, np. ślady tekstury migdałowcowej. Mikrostrukturę mają porfiroblastową, z większymi ziarnami postrzępionych aibitów na tle łuseczkowej masy chlorytowo-epidotowej z albitem i aktynolitem.

Advertisement
Kategorie
Grudzień 2018
P W Ś C P S N
« cze    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  
  • Klasa diorytu i andezytu

    5 lat ago
    Głównymi składnikami skał tworzących tę klasę są: średniozasadowy plagioklaz (zwykle andezyn) oraz hornblenda, a w mniejszym stopniu pirokseny lub inne minerały ciemne. Są to skały nasycone krzemionką. Kwarc jest w nich nieobecny lub pojawia się w ilości mniejszej od 10%. Wartość ta stanowi granicę między diorytami…
  • Mikrogranity

    5 lat ago
    Mikrogranity, mikroadamellity, mikrogranodioryty i mikrotonality są skałami skrystalizowanymi płycej w skorupie ziemskiej. Często są tez produktami późniejszych etapów tej krystalizacji, a w związku z tym bywają zasobniejsze w granaty, turmalin, topaz i inne minerały tworzące się z magmy resztkowej. Skład chemiczny nie różni się zbytnio od…
  • Tefryty

    5 lat ago
    Tefryty i bazanity tworzą formy charakterystyczne dla skał wylewnych (pokrywy, potoki itp.). Często występują na tych samych obszarach co bazalty oliwinowe, fonolity i trachity i prawdopodobnie są związane z nimi genetycznie. Limburgit tworzy płytkie intruzje i żyły. Jest on również jednym z produktów erupcji podmorskich. Z…
  • Zieleńce i łupki

    5 lat ago
    Zieleńce i łupki zieleńcowe są najbardziej typowymi przedstawicielami facji zieleńcowej, a także jednymi z najbardziej rozpowszechnionych skał serii metamorficznych tej facji, zwłaszcza powstałych w pa-leozoicznych obszarach geosynklinalnych. Powstały wskutek przeobrażenia bazaltów i ich tufów oraz intruzji diabazowych utworzonych jako produkty wulkanizmu podmorskiego. Często towarzyszą łupkom krystalicznym…
  • Tekstury warstwowe

    5 lat ago
    Ani działanie ciśnienia statycznego, ani też działanie stressu nie może spowodować powstania tekstur zorientowanych w skałach metamorficznych, jeśli deformacja nie zachodzi w czasie ruchu, który powoduje przesuwanie się elementów skały względem siebie. Obserwacja tych zjawisk umożliwia ustalenie stosunku czasowego deformacji do rekrystalizacji, które określa się terminami…