Archive for the ‘skały’ Category

Facja zieleńcowa

Dla skał facji zieleńcowej oraz facji glaukofanowej najbardziej charakterystyczne są struktury lepidoblastowe lub granolepfdoblastowe. Tekstura tych skał, często mających foliację i laminację, jest łupkowa, przy czym warstewki bywają falisto powyginane. W obrazie mikroskopowym często wykazują strukturą porfiroblastową spowodowaną np. w zieleńcach występowaniem większych porfiroblastów albitu na tle drobnej grano-lepidoblastowej masy skalnej. Skały facji amfibolitowych zależnie od składu mineralnego wyróżniają się strukturami granoblastowymi (przewaga kwarcu, skaleni), lepidoblastowymi lub nematoblastowymi. Gnejsy na ogół wykazują struktury grano-lub porfiroblastowe oraz swoiste struktury gnejsowe. W niektórych gnejsach spotyka się makroskopowo zauważalne większe porfiroblasty, najczęściej skaleni, których istnienie warunkuje wyróżnienie struktury porfiroblastowej. Są to gnejsy oczkowe. Marmury i kwarcyty mają strukturę granoblastową. W marmurach powszechnie spotyka się translacyjne zbliźniaczenia kalcytu czy dolomitu oraz strukturę mozaikową, która jest wytworzona wskutek stykania się granoblastów o zarysach poligonalnych. W budowie kwarcytów mogą uczestniczyć zazębiające się krystaloblasty kwarcu. Jest to struktura kwarcytowa, suturowa lub ząbkowana.

Facje metamorfizmu termicznego

Utwory metamorfizmu termicznego (kontaktowego) powstają -Wówczas gdygradient geotermiczny jest większy od 70°C/km. W szerokim zakresie temperatur dochodzących do 800—900°C, tworzą się skały facji hornfelsowych. Do utworów tych zaliczamy również czerwono spieczone w strefach kontaktowych skały ilaste, łupki plamiste i łupki gruzełkowe, tj. skały dość silnie odwodnione, ze znaczną ilością naruszonych termicznie minerałów i zapoczątkowaną rekrystalizację produktów przeobrażeń termicznych. Zmiany te są bardziej zaawansowane w łupkach gruzełkowych zawierających już porfiroblasty mik, skaleni i ciastolina. Facja albitowo-epidotowo-hornfelsowa jest charakterystyczna dla najdalszej części aureoli kontaktu. Jej utwory cechuje bogactwo reliktów skał pierwotnych. Bliżej strefy kontaktowej jest rozwinięta iacja hornblendowo-hornfelsowa ze skałami zawierającymi miki (biotyt, niuskowit), skalenie, ainfibole, grossular, wezuwian, wollastonit, diopsyd, forsteryt, kalcyt, dolomit, brucyt oraz spinel. W facji tej jest dużo odmian minerałów, których powstanie wiąże się ze zróżnicowaniem składu chemicznego skał pierwotnych i różną temperaturą i ciśnieniem. Najbliżej kontaktu występują skały facji piroksenowo-hornfelsowej.

Skaleń

Skaleń potasowy, główny minerał sjenitów, występuje w postaci ortoklazu lub mikroklinu, albo też jako składnik pertytów. Z plagioklazów najczęstszy jest oligoklaz lub andezyn. Minerały ciemne reprezentuje hornblenda zielona lub biotyt, rzadziej piroksen. Spośród minerałów akcesorycznych spotyka się cyrkon, apatyt, tytanit, korund, a z minerałów wtórnych —chloryty i epidot. Sjenity zwyczajne zawierają plagioklaz, np. oligoklaz, natomiast w sjenitach alkalicznych obecny jest albit, który w niektórych odmianach przeważa nad skaleniem potasowym. W sjenitach peralkalicznych obecne są tylko skalenie alkaliczne oraz amfibole lub pirokseny alkaliczne. Przykładem takiej skały jest umptekit występujący na półwyspie Kola, Zawiera mikropertyt, arfvedsonit i egiryn. Reprezentantami skał pośrednich między sjenitami alkalicznymi i peralkalicznymi są: pułaskit, który obok egirynu i arfwedsonitu niekiedy zawiera biotyt, barkevikit i diopsyd, oraz nordmarkit z egirynem itp. Struktura i tekstura sjenitów jest podobna do granitów. Przeważnie jest to struktura hipautomorficzna, a tekstura bezładna, rzadziej równoległa. Spotyka się też odmiany porfirowate.

Zieleńce i łupki

Zieleńce i łupki zieleńcowe są najbardziej typowymi przedstawicielami facji zieleńcowej, a także jednymi z najbardziej rozpowszechnionych skał serii metamorficznych tej facji, zwłaszcza powstałych w pa-leozoicznych obszarach geosynklinalnych. Powstały wskutek przeobrażenia bazaltów i ich tufów oraz intruzji diabazowych utworzonych jako produkty wulkanizmu podmorskiego. Często towarzyszą łupkom krystalicznym zasobnym w mangan, które zawierają magnetyt, hematyt, spessartyn i piedmontyt, tj. manganowe odmiany granatu i epidotu. Głównymi składnikami zieleńców są: albit, epidot i chloryt, niekiedy także aktynolit. Jako minerały poboczne występują: magnetyt, tytanit, apatyt, kwarc oraz biotyt, częste są w nich węglany. Ich skład chemiczny zbliżony jest do bazaltów, diabazów lub spilitów. Zieleńce i łupki zieleńcowe są barwy zielonej przeważnie są ciemnozielone z odcieniem fioletowym lub niebieskawym. Wietrzejąc uzyskują barwę brunatną. Teksturę mają łupkową, a w przypadku łupków zieleńcowych wyraźnie zaznaczoną foliację. W zieleńcach zdarzają się grube ławice o budowie zbitej. Dostrzega się w nich niekiedy mikroskopowo widoczne relikty skał wylewnych, np. ślady tekstury migdałowcowej. Mikrostrukturę mają porfiroblastową, z większymi ziarnami postrzępionych aibitów na tle łuseczkowej masy chlorytowo-epidotowej z albitem i aktynolitem.

Advertisement
Kategorie
Sierpień 2018
P W Ś C P S N
« cze    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
  • Sulfobolity

    4 lata ago
    Sulfobolity, tj. skały siarczkowe, są produktami krystalizacji magmy siarczkowej, która oddziela je od magmy pierwotnej wskutek likwacji. Proces ten następuje w trakcie krystalizacji skał ultrazasadowych. Do pełnego jego rozwoju dochodzi podczas krystalizacji norytów i gabr. Cięższa magma siarczkowa kroplami opada na dno zbiorników magmowych i po…
  • Analiza ilościowa

    4 lata ago
    Rozwój metod ilościowej analizy fazowej stworzył możliwość klasyfikacji skał magmowych na podstawie ilościowego oznaczania składu mineralnego. Jeżeli dawne wyniki badań były niedokładne i w niektórych przypadkach identyfikacja minerałów mogła budzić zastrzeżenia z powodu niedokładności metod ich określenia, to obecnie możliwe jest uzyskanie dość dokładnego obrazu stosunków…
  • Tekstury

    4 lata ago
    Najczęściej spotykane są tekstury łupkowe i gnejsowe. Tekstury łupkowe występują w skałach odznaczających się obfitością minerałów blaszkowych (krzemianów pakietowych) i kwarcu. W taksturach gnejsowych widoczne jest zróżnicowanie składu mineralnego na warstwy skaleniowo-kwarcowe zawierające także inne minerały oraz na warstwy zasobne w miki, chloryty lub amfibole. Tekstura…
  • Amfibolity

    4 lata ago
    Amfibolity są drobno- lub średnioziarniste, rzadko zawierają większe ziarna. Szarozielone lub niemal czarne, teksturę mają łupkową lub bezładną. Odmiany powstałe wskutek bardziej zaawansowanego metamorfizmu, stanowiącego przejścia do skał facji granulitowej, zawierają niekiedy duże izometryczne ziarna ciemnoczerwonego granatu. Ich mikrostruktura bywa rozmaita: nemato-, grano-, dia-, a czasem…
  • Tefryty

    4 lata ago
    Tefryty i bazanity tworzą formy charakterystyczne dla skał wylewnych (pokrywy, potoki itp.). Często występują na tych samych obszarach co bazalty oliwinowe, fonolity i trachity i prawdopodobnie są związane z nimi genetycznie. Limburgit tworzy płytkie intruzje i żyły. Jest on również jednym z produktów erupcji podmorskich. Z…