Metamorfizm regresywny

Powszechnie obserwuje się na powierzchni ziemi występowanie skał metamorficznych, zachowanych w stanie niezmienionym, tj. odpowiadającymi warunkom, w których zostały przeobrażone, np. skały metamorficzne podłoża północno-wschodniej Polski lub archaiczne skały metamorficzne tarczy skandynawskiej. Olbrzymia większość minerałów skałotwórczych odznacza się trwałością przy obniżaniu temperatury i ciśnienia. Ich przekształcenie zachodzi dopiero po pokonaniu pewnych oporów, do czego potrzebne jest doprowadzenie określonej ilości energii właściwej dla każdego z tych przeobrażeń, W pewnych warunkach geologicznych rozwinąć się może jednak metamorfizm regresywny (metamorfizm wsteczny, diaftoreza). Po raz pierwszy takie zmiany zauważono w słabo zmetamorfizowa-nych alpejskich łupkach krystalicznych — fyllitach. Zawierają one karlsbadzkie bliźniaki skalenia potasowego świadczące, że materiałem, z którego powstały były gnejsy utworzone wskutek bardziej zaawansowanych procesów metamorficznych. Wynika z tego, że skała pierwotna została zmetamorfizowana aż do utworzenia gnejsu, a następnie rozwinął się proces w kierunku wstecznym, który doprowadził do utworzenia słabo zmetamorfizowanych fyllitów. Stąd też wyprowadzono wniosek, że w przyrodzie rozwijają się procesy regresywne, które od starogreckiego słowa oznaczającego: psuć, niszczyć nazwano diaftoreza. Skały powstałe w ten sposób określa się jako diaftoryty. Występują one w strefach objętych intensywnymi ruchami tektonicznymi. Powstają zapewne w trakcie obniżania temperatury i ciśnienia przy jednoczesnym działaniu nacisków.

Comments are closed.

Advertisement
Kategorie
Sierpień 2018
P W Ś C P S N
« cze    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
  • Minerały ciemne

    4 lata ago
    Najpospolitszym minerałem ciemnym jest biotyt, którego zawartość wynosi kilka procent, może jednak przekraczać nawet 20%. Tworzy makroskopowo widoczne blaszki ciemne, prawie czarne, brunatne, rzadziej zielone. Barwa zielona może być wynikiem chlorytyzacji. Niekiedy jest zrośnięty z muskowitem. Biotyt często zawiera wrostki cyrkonu z charakterystycznymi obwódkami pleochroicznymi, magnetytu,…
  • Relikty

    4 lata ago
    W miarę rozwoju procesów metamorficznych czy metasomatycznych w skale przeobrażonej pojawiają się nowe minerały oraz struktury i tekstury typowe dla danego rodzaju przeobrażenia i stopnia jego zaawansowania. W skale przeobrażonej często jednak można dostrzec pewne elementy zachowane ze skały pierwotnej lub z dawniejszych stadiów przebudowy. Są…
  • Tekstury warstwowe

    4 lata ago
    Ani działanie ciśnienia statycznego, ani też działanie stressu nie może spowodować powstania tekstur zorientowanych w skałach metamorficznych, jeśli deformacja nie zachodzi w czasie ruchu, który powoduje przesuwanie się elementów skały względem siebie. Obserwacja tych zjawisk umożliwia ustalenie stosunku czasowego deformacji do rekrystalizacji, które określa się terminami…
  • Zrożnicowanie krawędzi kontynentów

    4 lata ago
    Analiza rzeźby bloków kontynentalnych w skali globalnej prowadzi do spostrze­żenia, że istnieją dwa główne rodzaje ich zewnętrznych krawędzi. Krawędzie aktywne (ang. active margins) przylegają do zbieżnych granic płyt litosferycznych, na których dominuje subdukcja lub pogrubianie skorupy kontynentalnej. Ich przeciwieństwem są krawędzie pasywne (ang. passive margins), wyznaczające…
  • Znaczenie tektoniki w rozwoju rzeźby

    4 lata ago
    Rzeźba powierzchni Ziemi jest swoistą wypadkową skutków procesów endogenicznych i egzogenicznych. Do zjawisk endogenicznych ważnych z punktu widzenia geomorfologii należą pionowe i poziome ruchy skorupy ziemskiej, a także procesy wulkaniczne, powiązane przyczynowo z tektonicznymi. W poprzednim rozdziale po­kazano, w jaki sposób główne rysy rzeźby całej Ziemi…