Metamorfizm regresywny

Powszechnie obserwuje się na powierzchni ziemi występowanie skał metamorficznych, zachowanych w stanie niezmienionym, tj. odpowiadającymi warunkom, w których zostały przeobrażone, np. skały metamorficzne podłoża północno-wschodniej Polski lub archaiczne skały metamorficzne tarczy skandynawskiej. Olbrzymia większość minerałów skałotwórczych odznacza się trwałością przy obniżaniu temperatury i ciśnienia. Ich przekształcenie zachodzi dopiero po pokonaniu pewnych oporów, do czego potrzebne jest doprowadzenie określonej ilości energii właściwej dla każdego z tych przeobrażeń, W pewnych warunkach geologicznych rozwinąć się może jednak metamorfizm regresywny (metamorfizm wsteczny, diaftoreza). Po raz pierwszy takie zmiany zauważono w słabo zmetamorfizowa-nych alpejskich łupkach krystalicznych — fyllitach. Zawierają one karlsbadzkie bliźniaki skalenia potasowego świadczące, że materiałem, z którego powstały były gnejsy utworzone wskutek bardziej zaawansowanych procesów metamorficznych. Wynika z tego, że skała pierwotna została zmetamorfizowana aż do utworzenia gnejsu, a następnie rozwinął się proces w kierunku wstecznym, który doprowadził do utworzenia słabo zmetamorfizowanych fyllitów. Stąd też wyprowadzono wniosek, że w przyrodzie rozwijają się procesy regresywne, które od starogreckiego słowa oznaczającego: psuć, niszczyć nazwano diaftoreza. Skały powstałe w ten sposób określa się jako diaftoryty. Występują one w strefach objętych intensywnymi ruchami tektonicznymi. Powstają zapewne w trakcie obniżania temperatury i ciśnienia przy jednoczesnym działaniu nacisków.

Comments are closed.

Advertisement
Kategorie
Luty 2019
P W Ś C P S N
« cze    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728  
  • Aplity

    5 lat ago
    Aplity są drobnoziarnistymi skałami żyłowymi odpowiadającymi składem silnie leukokratycznym, najzasobniejszym w SiO2 odmianom granitoidów. Zwykle zawierają ponad 70% wag. SiO2 i często ponad 10% wag. alkaliów. Zasobne są w niektóre pierwiastki śladowe. Od innych skał różni je jaśniejsza barwa, cukrowaty wygląd oraz drobnoziarnistość. Pod mikroskopem wykazują…
  • Klasa diorytu i andezytu

    5 lat ago
    Głównymi składnikami skał tworzących tę klasę są: średniozasadowy plagioklaz (zwykle andezyn) oraz hornblenda, a w mniejszym stopniu pirokseny lub inne minerały ciemne. Są to skały nasycone krzemionką. Kwarc jest w nich nieobecny lub pojawia się w ilości mniejszej od 10%. Wartość ta stanowi granicę między diorytami…
  • Facje metamorfizmu termicznego

    5 lat ago
    Utwory metamorfizmu termicznego (kontaktowego) powstają -Wówczas gdygradient geotermiczny jest większy od 70°C/km. W szerokim zakresie temperatur dochodzących do 800—900°C, tworzą się skały facji hornfelsowych. Do utworów tych zaliczamy również czerwono spieczone w strefach kontaktowych skały ilaste, łupki plamiste i łupki gruzełkowe, tj. skały dość silnie odwodnione,…
  • Anortozyty

    5 lat ago
    Anortozyty są skałami głębinowymi zbudowanymi niemal wyłącznie z plagioklazu, są więc monomineralne. Minerałem tym jest najczęściej plagioklaz z szeregu labrador—andezyn, rzadziej bytownit lub oligoklaz. Nie zawierają ani kwarcu, ani skalenia potasowego. Tworzą odmiany przejściowe do gabra i do diorytu. Bywa w nich obecny mikropertyt, a także…
  • Klasa fojaitu i fonolitu

    5 lat ago
    Są to skały niedosycone krzemionką, obok skaleni alkalicznych pojawiają się w nich skaleniowce. Fojaity normalnie zawierają nefelin i stąd wywodzi się zwyczajowe określenie tych odmian jako sjenity nefelinowe. Są najpospolitsze w przyrodzie ze wszystkich fojaitów. Nefelin nader rzadko tworzy z nich większe kryształy idioformiczne, najczęściej jednak…