Skaleń

Skaleń potasowy, główny minerał sjenitów, występuje w postaci ortoklazu lub mikroklinu, albo też jako składnik pertytów. Z plagioklazów najczęstszy jest oligoklaz lub andezyn. Minerały ciemne reprezentuje hornblenda zielona lub biotyt, rzadziej piroksen. Spośród minerałów akcesorycznych spotyka się cyrkon, apatyt, tytanit, korund, a z minerałów wtórnych —chloryty i epidot. Sjenity zwyczajne zawierają plagioklaz, np. oligoklaz, natomiast w sjenitach alkalicznych obecny jest albit, który w niektórych odmianach przeważa nad skaleniem potasowym. W sjenitach peralkalicznych obecne są tylko skalenie alkaliczne oraz amfibole lub pirokseny alkaliczne. Przykładem takiej skały jest umptekit występujący na półwyspie Kola, Zawiera mikropertyt, arfvedsonit i egiryn. Reprezentantami skał pośrednich między sjenitami alkalicznymi i peralkalicznymi są: pułaskit, który obok egirynu i arfwedsonitu niekiedy zawiera biotyt, barkevikit i diopsyd, oraz nordmarkit z egirynem itp. Struktura i tekstura sjenitów jest podobna do granitów. Przeważnie jest to struktura hipautomorficzna, a tekstura bezładna, rzadziej równoległa. Spotyka się też odmiany porfirowate.

Comments are closed.

Advertisement
Kategorie
Luty 2018
P W Ś C P S N
« cze    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728  
  • Znaczenie tektoniki w rozwoju rzeźby

    4 lata ago
    Rzeźba powierzchni Ziemi jest swoistą wypadkową skutków procesów endogenicznych i egzogenicznych. Do zjawisk endogenicznych ważnych z punktu widzenia geomorfologii należą pionowe i poziome ruchy skorupy ziemskiej, a także procesy wulkaniczne, powiązane przyczynowo z tektonicznymi. W poprzednim rozdziale po­kazano, w jaki sposób główne rysy rzeźby całej Ziemi…
  • Strefy uskoków

    4 lata ago
    Prawdopodobnie znaczną rolę w kształtowaniu rzeźby kontynentów odgrywają duże strefy uskoków przesiewczych, występujące zarówno w strefach orogenicznych, jak i terygenicznych. Ich rzeźbotwórcza rola nie została jeszcze do końca wyjaśnio­na, można jednak podejrzewać, że odegrały one znaczną rolę w wypiętrzaniu na znaczne wysokości bloków litosferycznych w jatrogennie…
  • Anortozyty

    4 lata ago
    Anortozyty są skałami głębinowymi zbudowanymi niemal wyłącznie z plagioklazu, są więc monomineralne. Minerałem tym jest najczęściej plagioklaz z szeregu labrador—andezyn, rzadziej bytownit lub oligoklaz. Nie zawierają ani kwarcu, ani skalenia potasowego. Tworzą odmiany przejściowe do gabra i do diorytu. Bywa w nich obecny mikropertyt, a także…
  • Łupki talkowe

    4 lata ago
    Badania orientacji porfiroblastów albitu wykazują, że skrystalizowały one w trakcie deformowania i przeobrażenia skały pierwotnej. Łupki talkowe wyróżniają się zasobnością w talk, któremu towarzyszą: aktynolit, chloryt, minerały grupy serpentynu lub magnezyt i dolomit. Ułożenie warstewek i łusek talku uwidacznia teksturę równoległą, jakkolwiek towarzyszący magnezyt jest na…
  • Amfibolity

    4 lata ago
    Amfibolity są drobno- lub średnioziarniste, rzadko zawierają większe ziarna. Szarozielone lub niemal czarne, teksturę mają łupkową lub bezładną. Odmiany powstałe wskutek bardziej zaawansowanego metamorfizmu, stanowiącego przejścia do skał facji granulitowej, zawierają niekiedy duże izometryczne ziarna ciemnoczerwonego granatu. Ich mikrostruktura bywa rozmaita: nemato-, grano-, dia-, a czasem…