Strefy uskoków

Prawdopodobnie znaczną rolę w kształtowaniu rzeźby kontynentów odgrywają duże strefy uskoków przesiewczych, występujące zarówno w strefach orogenicznych, jak i terygenicznych. Ich rzeźbotwórcza rola nie została jeszcze do końca wyjaśnio­na, można jednak podejrzewać, że odegrały one znaczną rolę w wypiętrzaniu na znaczne wysokości bloków litosferycznych w jatrogennie Azji Centralnej (łańcuchy górskie TeinaStan, Pamir, Kunlun), w strefie Morza Martwego i w Kalifornii.W niektórych fragmentach kontynentów mechanizmy dźwigania (i obniżania) mogą być bardzo złożone. Dobrym przykładem są Sudety i inne masywy Średniogórza Europejskiego oraz fragmenty Appalachów w Ameryce Północnej. Takie obszary rozbite są na mniejsze bloki, które wskutek wyraźnego podniesienia w stosunku do otoczenia są w szczególnym stopniu narażone na erozję. Prowadzi ona do rozczłon­kowania rzeźby i powstaje rzeźba gór średnich, z gęstą siecią głębokich dolin o stro­mych zboczach i fragmentarycznie zachowanymi równinnymi powierzchniami wodo­działowymi. W tych obszarach rzeźba wyżynna i górska występuje obok siebie, a gra­nice między poszczególnymi obszarami są często nieostre.Góry tworzą się jednak nie tylko w wyniku procesów tektonicznych. W Afryce du­że obszary zajmują masywy górskie związane z intensywnym wulkanizmem w oddaleniu od granic płyt (Amager, Tibesti). Górski krajobraz cechuje też wiele wysp wulkanicz­nych. Wielkie wylewy law znacznej grubości prowadzą także do powstania obszarów wy­żynnych o cechach płaskowyżu. Przykładami są płaskowyż Kolumbii w północno-zachodniej części Stanów Zjednoczonych i północno-zachodnia część wyżyny Dekan.

Comments are closed.

Advertisement
Kategorie
Luty 2019
P W Ś C P S N
« cze    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728  
  • Gabra i noryty

    5 lat ago
    Gabra i noryty są ciemne, często ciemnozielone. Dostrzegalne są w nich okiem nieuzbrojonym białawe, czasem szkliste skalenie podobne do kwarcu. Plagioklazy mają niekiedy błękitną migotliwość. Ogólne zielonawe zabarwienie spowodowane jest obecnością minerałów wtórnych z grupy chlory tu, serpentynu lub innych. Struktura panhipoautomorficzna lub panksenomorficzna. Niektóre odmiany…
  • Zieleńce i łupki

    5 lat ago
    Zieleńce i łupki zieleńcowe są najbardziej typowymi przedstawicielami facji zieleńcowej, a także jednymi z najbardziej rozpowszechnionych skał serii metamorficznych tej facji, zwłaszcza powstałych w pa-leozoicznych obszarach geosynklinalnych. Powstały wskutek przeobrażenia bazaltów i ich tufów oraz intruzji diabazowych utworzonych jako produkty wulkanizmu podmorskiego. Często towarzyszą łupkom krystalicznym…
  • Tekstury

    5 lat ago
    Najczęściej spotykane są tekstury łupkowe i gnejsowe. Tekstury łupkowe występują w skałach odznaczających się obfitością minerałów blaszkowych (krzemianów pakietowych) i kwarcu. W taksturach gnejsowych widoczne jest zróżnicowanie składu mineralnego na warstwy skaleniowo-kwarcowe zawierające także inne minerały oraz na warstwy zasobne w miki, chloryty lub amfibole. Tekstura…
  • Zrożnicowanie krawędzi kontynentów

    5 lat ago
    Analiza rzeźby bloków kontynentalnych w skali globalnej prowadzi do spostrze­żenia, że istnieją dwa główne rodzaje ich zewnętrznych krawędzi. Krawędzie aktywne (ang. active margins) przylegają do zbieżnych granic płyt litosferycznych, na których dominuje subdukcja lub pogrubianie skorupy kontynentalnej. Ich przeciwieństwem są krawędzie pasywne (ang. passive margins), wyznaczające…
  • S tektoniki

    5 lat ago
    Diagramy S-tektonitów charakteryzują się tym, że obecna jest na nich tylko jedna para maksimów. Przykładu dostarczają ziarna kwarcu w kwarcycie metamorficznym. Ich osie optyczne są ułożone prostopadle do płaszczyzny złupkowacenia. Czym gęściej na diagramie są zgrupowane wychodnie tych osi, tj. pola poszczególnych maksimów są mniejsze, tym…