Strefy uskoków

Prawdopodobnie znaczną rolę w kształtowaniu rzeźby kontynentów odgrywają duże strefy uskoków przesiewczych, występujące zarówno w strefach orogenicznych, jak i terygenicznych. Ich rzeźbotwórcza rola nie została jeszcze do końca wyjaśnio­na, można jednak podejrzewać, że odegrały one znaczną rolę w wypiętrzaniu na znaczne wysokości bloków litosferycznych w jatrogennie Azji Centralnej (łańcuchy górskie TeinaStan, Pamir, Kunlun), w strefie Morza Martwego i w Kalifornii.W niektórych fragmentach kontynentów mechanizmy dźwigania (i obniżania) mogą być bardzo złożone. Dobrym przykładem są Sudety i inne masywy Średniogórza Europejskiego oraz fragmenty Appalachów w Ameryce Północnej. Takie obszary rozbite są na mniejsze bloki, które wskutek wyraźnego podniesienia w stosunku do otoczenia są w szczególnym stopniu narażone na erozję. Prowadzi ona do rozczłon­kowania rzeźby i powstaje rzeźba gór średnich, z gęstą siecią głębokich dolin o stro­mych zboczach i fragmentarycznie zachowanymi równinnymi powierzchniami wodo­działowymi. W tych obszarach rzeźba wyżynna i górska występuje obok siebie, a gra­nice między poszczególnymi obszarami są często nieostre.Góry tworzą się jednak nie tylko w wyniku procesów tektonicznych. W Afryce du­że obszary zajmują masywy górskie związane z intensywnym wulkanizmem w oddaleniu od granic płyt (Amager, Tibesti). Górski krajobraz cechuje też wiele wysp wulkanicz­nych. Wielkie wylewy law znacznej grubości prowadzą także do powstania obszarów wy­żynnych o cechach płaskowyżu. Przykładami są płaskowyż Kolumbii w północno-zachodniej części Stanów Zjednoczonych i północno-zachodnia część wyżyny Dekan.

Comments are closed.

Advertisement
Kategorie
Maj 2018
P W Ś C P S N
« cze    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  
  • Minerały ciemne

    4 lata ago
    Najpospolitszym minerałem ciemnym jest biotyt, którego zawartość wynosi kilka procent, może jednak przekraczać nawet 20%. Tworzy makroskopowo widoczne blaszki ciemne, prawie czarne, brunatne, rzadziej zielone. Barwa zielona może być wynikiem chlorytyzacji. Niekiedy jest zrośnięty z muskowitem. Biotyt często zawiera wrostki cyrkonu z charakterystycznymi obwódkami pleochroicznymi, magnetytu,…
  • Łupki talkowe

    4 lata ago
    Badania orientacji porfiroblastów albitu wykazują, że skrystalizowały one w trakcie deformowania i przeobrażenia skały pierwotnej. Łupki talkowe wyróżniają się zasobnością w talk, któremu towarzyszą: aktynolit, chloryt, minerały grupy serpentynu lub magnezyt i dolomit. Ułożenie warstewek i łusek talku uwidacznia teksturę równoległą, jakkolwiek towarzyszący magnezyt jest na…
  • Formy planetarne i ich związek z tektonika płyt

    4 lata ago
    Największymi formami rzeźby wyróżnianymi na powierzchni Ziemi są kontynen­ty i obszary oceaniczne, określane jako formy planetarne. Podział taki jest oczywisty w świetle fizycznej mapy globu, która pokazuje zasięg obszarów lądowych i mor­skich, ale ma też swoje głębsze uzasadnienie. Dwudzielność rzeźby Ziemi jest wyraź­na na histogramie częstości…
  • Mikrogranity

    4 lata ago
    Mikrogranity, mikroadamellity, mikrogranodioryty i mikrotonality są skałami skrystalizowanymi płycej w skorupie ziemskiej. Często są tez produktami późniejszych etapów tej krystalizacji, a w związku z tym bywają zasobniejsze w granaty, turmalin, topaz i inne minerały tworzące się z magmy resztkowej. Skład chemiczny nie różni się zbytnio od…
  • Hipotezy

    4 lata ago
    Istnieją rozmaite hipotezy o genezie anortozytów, być może powstały w wyniku frakcyjnej krystalizacji magmy bazaltowej. Tworzyć się miały wówczas duże ilości plagioklazów i niewielkie ilości minerałów ciemnych, które były zawieszone w magmie w czasie jej wznoszenia się w wyższe partie skorupy ziemskiej. W trakcie powolnej intruzji…