Znaczenie tektoniki w rozwoju rzeźby

Rzeźba powierzchni Ziemi jest swoistą wypadkową skutków procesów endogenicznych i egzogenicznych. Do zjawisk endogenicznych ważnych z punktu widzenia geomorfologii należą pionowe i poziome ruchy skorupy ziemskiej, a także procesy wulkaniczne, powiązane przyczynowo z tektonicznymi. W poprzednim rozdziale po­kazano, w jaki sposób główne rysy rzeźby całej Ziemi (formy planetarne i wielkie for­my w obrębie kontynentów i oceanów) odzwierciedlają tektonikę globalną i jak ma­nifestują się w rzeźbie granice płyt litosferycznych. O znaczeniu tektoniki można się także przekonać, analizując formy rzeźby powierzchni lądów mniejszego rzędu: po­szczególne łańcuchy i masywy górskie, indywidualne strefy uskokowe oraz geomorfo­logiczne skutki trzęsień ziemi.Ruchy tektoniczne prowadzą na ogół do wzrostu różnic wysokościowych na po­wierzchni Ziemi, wyznaczając w ten sposób ramy działania różnorodnych procesów ze­wnętrznych. Z fizycznego punktu widzenia dźwiganie tektoniczne powoduje wzrost energii potencjalnej w systemie geomorfologicznym, co z kolei powoduje wzrost ener­gii kinetycznej wyzwalanej podczas procesów zewnętrznych, zachodzących pod wpły­wem siły grawitacji. Dynamika przekształceń w obszarach górskich, wyżej wyniesionych, jest dlatego większa niż w obszarach wyżynnych i równinnych w tym samym klimacie.Formy rzeźby kształtowane przez czynniki tektoniczne określane są jako formy tektoniczne. Mogą one być różnej wielkości (różnego rzędu): od wielkich łańcuchów górskich do pojedynczych rozpadlin i szczelin powstałych podczas trzęsienia ziemi.

Comments are closed.

Advertisement
Kategorie
Marzec 2019
P W Ś C P S N
« cze    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
  • Rodzaje gór w kontekście tektoniki płyt

    5 lat ago
    Rozmieszczenie obszarów górskich na Ziemi nawiązuje bezpośrednio do układu płyt litosfery, a w szczególności do przebiegu granic między poszczególnymi płytami oraz stref rozłamowych w obrębie płyt, noszących nazwę ryftów śród kontynentalnych W zależności od charakteru procesów tektonicznych zachodzących w tych strefach, budowa wewnętrzna (struktura) górotworów jest…
  • Zmiany diaftorezowe

    5 lat ago
    Zmiany diaftorezowe, rekrystalizacja oraz metasomatoza mogą sprawić, że zawiła historia tworzenia się poszczególnych odmian gnejsów jest w znacznej części zatarta i trudna do odczytania. Zwykle jednak ich skład mineralny oraz tekstura i struktura zostały ukształtowane w warunkach panujących w facji amfibolitowej. Skład mineralny gnejsów jest zbliżony…
  • Facje metamorfizmu termicznego

    5 lat ago
    Utwory metamorfizmu termicznego (kontaktowego) powstają -Wówczas gdygradient geotermiczny jest większy od 70°C/km. W szerokim zakresie temperatur dochodzących do 800—900°C, tworzą się skały facji hornfelsowych. Do utworów tych zaliczamy również czerwono spieczone w strefach kontaktowych skały ilaste, łupki plamiste i łupki gruzełkowe, tj. skały dość silnie odwodnione,…
  • Fojaity

    5 lat ago
    Fojaity są jasnoszare, różowe, ciemnoszare, zielonawe lub brunatna-we w przypadku większej zawartości minerałów ciemnych, zwłaszcza tworzących mniejsze ziarna. Niekiedy są skałami gruboziarnistymi, często jednak są drobnoziarniste. Pod mikroskopem wykazują strukturę hipidiomorficznoziarnistą lub porfirowatą. Teksturę mają bezładną lub smugową od minerałów ciemnych. Fojaity tworzą masywy o powierzchni…
  • Facja zieleńcowa

    5 lat ago
    Dla skał facji zieleńcowej oraz facji glaukofanowej najbardziej charakterystyczne są struktury lepidoblastowe lub granolepfdoblastowe. Tekstura tych skał, często mających foliację i laminację, jest łupkowa, przy czym warstewki bywają falisto powyginane. W obrazie mikroskopowym często wykazują strukturą porfiroblastową spowodowaną np. w zieleńcach występowaniem większych porfiroblastów albitu na…